7. Józef Święcicki

6/13

Fot. Krzysztof Szatkowski / Agencja Gazeta

Był filantropem, zapalonym szachistą, dramaturgiem, ale przede wszystkim architektem. To dzięki niemu powstały najpiękniejsze kamienice w Bydgoszczy.

Szlify w zawodzie projektanta dał mu ojczym Antoni Hoffman, bydgoski mistrz murarski. Józef pracował z nim przez trzy lata, a własną firmę założył w 1885 r. Na początku jego projekty bardzo przypominały styl Hoffmana, ale Święcicki szybko poszedł własną drogą. W jego architekturze widać zamiłowanie do symetrii, rytmicznych pionowych podziałów, zaakcentowanych układem okien, pilastrów i elementów sztukatorskich.

W sumie Święcicki zaprojektował ponad 60 bydgoskich kamienic. Tylko wzdłuż ul. Gdańskiej możemy podziwiać aż 21 jego realizacji. To m.in. neobarokowa kamienica przy Gdańskiej 36 i zespół kamienic od nr 86 do 96 nawiązujących do francuskiego renesansu. Jego dzieło to także narożna kamienica przy pl. Wolności, często uwieczniana na pocztówkach. Składa się z czterech trzypiętrowych skrzydeł i wewnętrznego dziedzińca. Jej projekt Święcicki nakreślił na zamówienie inwestora, kapitana Ernsta Wolffa.

Za ikonę twórczości Święcickiego uważa się jednak hotel Pod Orłem. Budowę zlecił mu zawodowy, szkolony w Szwajcarii hotelarz Emil Bernhardt. Zadanie nie było łatwe, miał to być hotel z prawdziwego zdarzenia - taki, jakiego Bydgoszcz nigdy jeszcze nie miała. Budowniczy podołał zadaniu. Zaprojektował monumentalne, bogato dekorowane gmaszysko. Wzorował się na podobnych projektach w Berlinie i Monachium. Gmach wzniósł w stylu historyzmu, nawiązującego do form włoskiego baroku.

W wolnym czasie Święcicki zajmował się twórczością literacką. Jak podają źródła, jego dramaty z "niezłym skutkiem" prezentowano w Teatrze Miejskim i Teatrze Elysium. Ale interesował go nie tylko teatr. W 1907 r. wydał przewodnik po Bydgoszczy. O tym, jak był wszechstronny, świadczy jeszcze jedna książka, wydana trzy lata później, której był współautorem: "Grzyb drzewny i zagadnienia osuszania zgnilizny pleśniowej z botanicznego, techniczno-budowlanego i prawnego punktu widzenia".

Święcicki zmarł 2 listopada 1913 r. w Berlinie. Żona pochowała go w Bydgoszczy na nowym katolickim cmentarzu - Nowofarnym. Dwa lata wcześniej wraz z Marią spisał testament. Przekazał Bydgoszczy 5 tys. marek, a odsetki od tej sumy polecił deputacji szkolnej przeznaczyć w każdym roku szkolnym na biednych i utalentowanych uczniów bydgoskich szkół ludowych. Ze stypendium jego imienia skorzystało w latach 1915-20 kilkunastu bydgoskich uczniów.

Wszystkie zdjęcia
  • 12. Ernst Conrad Peterson
  • 11. Jerzy Sulima-Kamiński
  • 9. Ferdinand Lepcke
  • 8. Zdzisław Krzyszkowiak
  • 7. Józef Święcicki
  • 6. Leon Barciszewski
  • 5. Jan Biziel
  • 2. Mieczysław Połukard
  • 1. Marian Rejewski
Tematy ważne dla Bydgoszczy
Magazyn Kuchnia
Tematy
Miejsca
Ludzie