Sztuka romańska. Wenus wstydliwa ze Strzelna

3/15

Fot. Arkadiusz Wojtasiewicz / AG

Strzelno powala liczbą romańskich zabytków. Na jednym wzgórzu, św. Wojciecha - ponad 200 skatalogowanych dzieł z tego okresu. Jest tu kościół św. Trójcy i rotunda św. Prokopa, które wchodziły w skład zespołu klasztornego norbertanek, w średniowieczu bardzo bogatego zakonu. Obie świątynie pochodzą z drugiej połowy XII wieku.

Kościół jednak był wielokrotnie przebudowywany. I pewnie dziś nikt nie uważałby go za jeden z najważniejszych zabytków sztuki romańskiej w Polsce, gdyby w 1946 r. nie odsłonięto spod grubej warstwy tynku pokrytych rzeźbami romańskich kolumn.

 

03.10.2012 STRZELNO, KOLUMNY ROMANSKIE W KOSCIELE PW.TROJCY SWIETEJ . FOT. ARKADIUSZ WOJTASIEWICZ / AGENCJA GAZETA Fot. Arkadiusz Wojtasiewicz / Agencja gazeta

Można je czytać jak średniowieczne traktaty teologiczne. - Na kolumnach klasztornego kościoła widzimy personifikacje cnót i przywar. Niewielkie postacie zamknięte w arkadkach symbolizują wszelkiego rodzaju złe i dobre cnoty ludzkiej natury - opowiada Włodzimierz Bykowski, autor licznych przewodników po regionie. - Na północnej są przywary. Bo północ symbolizuje ciemną stronę świata. Gniew przedstawia dziewczyna szarpiąca włosy, obżarstwo - je, zabójstwo - stoi z obnażonym mieczem. Co ciekawe, wśród negatywnych postaci znajdziemy też kleryka uwodziciela, co dla niektórych może być dowodem, że ludzie zawsze wykorzystywali swoje stanowiska do zaspokajania własnych żądz.

Jest też "polska Wenus wstydliwa" - pierwsze w rodzimej sztuce sakralnej przedstawienie nagiej kobiety, uosabiającej rozpustę. - Z kolei na kolumnie południowej płaskorzeźby obrazują cnoty: pokora krzyżuje na piersi ramiona, sprawiedliwość w prawej dłoni trzyma wagę, roztropność - książkę. Możemy przypuszczać, że inspiracją dla rzeźbiarza zdobiącego kolumny w Strzelnie były traktujące o sprawach teologicznych dzieła, takie jak "Zwierciadło dziewic", w którym pojawia się drzewo cnót i drzewo przywar, czy dramat "Korowód cnót" Hildegardy z Bingen - wielkiej mistyczki i kompozytorki, której muzyka w XX wieku ponownie stała się modna. Ale kolumny to nie wszystko. W muzeum przy kościele św. Trójcy można zobaczyć jeszcze kilka tympanonów z dekoracjami rzeźbiarskimi o złożonej wymowie teologicznej.

Wszystkie zdjęcia
  • Pradzieje. Polskie piramidy na Kujawach
  • Pradzieje. Osady obronne nie tylko w Biskupinie
  • Sztuka romańska. Wenus wstydliwa ze Strzelna
  • Sztuka romańska to nie tylko Strzelno
  • Gotyk. W Toruniu - na dotyk
  • Gotyk. Nie tylko architektura
  • Złoty wiek. Renesans i manieryzm
  • Barok. Drewniane kościoły naszą chlubą
  • Barokowe modernizacje świątyń, bram, kamienic
  • Klasycyzm. Pałace, ale też np. wodne skrzyżownia
  • Neostyle
  • XX wiek i współczesność
  • Bykowski z pasją o zabytkach regionu
-->